Wpisy z kategorii Pieniądze



Konieczność transferu

Konieczność transferu Zaistniała konieczność transferu walut i złota poza granice kraju oraz pojawiło się niebezpieczeństwo załamania złotego. Poprzez znaczne ograniczenie odpływu należności obcych z kraju, dewaluację złotego lub zmniejszenie obiegu złotówkowego rząd polski chciał zachować obecne pokrycie pieniądza w złocie. Istniała opinie, że regularne spłacanie zobowiązań wobec zagranicy odbuduje zaufanie kapitału zagranicznego do polskiej gospodarki i zachęci do inwestycji w Polsce po ustaniu kryzysu. Idealna rozrywka? Czy tak można zdefiniować czas wolny? Zdecydowano się na zmniejszenie obiegu złotego – spadł on z 1600 mln zł w 1929 roku do 1325 mln zł w 1932 roku. Gdy zahamowany został niezmieniony kurs złotego zmniejszony został popyt efektywny na rynku krajowym. Poważne oszczędności budżetowe wymusiły politykę rządu zwaną deflacją. Podczas kryzysu wpływy podatkowe znacznie zmalały i powstał deficyt budżetowy który w latach 1931/1932 osiągnął 206 mln z w latach 1933/1934 osiągnął 337 mln zł. W początkowej fazie kryzysu gospodarczego w Polsce rząd praktycznie nie interweniował. Podobna sytuacja miała miejsce w innych krajach. W 1932 roku głosy klubu chadecji, SL i PPS-u zdopingowały rząd do zaproponowania obniżki cen produktów przemysłowych i przywrócenie proporcji cenowych na rynku. Akcja niestety nie przyniosła żadnych efektów ponieważ opierała się jedynie na dobrej woli producentów a ci nie chcieli płacić za politykę rządu. Plan walki z kryzysem został nakreślony 28 października 1932 roku przez Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów.

Koszty produkcji

Koszty produkcji Najdotkliwszym z dotychczasowych załamań gospodarki kapitalistycznej był kryzys gospodarczy który rozpoczął się pod koniec 1929 roku. To najlepsza rozrywka. Rozwój społeczny jest traktowany jako zmiana osobowości, która zachodzi pod wpływem oddziaływania środowiska społecznego, które przygotowuje jednostkę do pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym. Z kolei jeśli chodzi o czas wolny? Został on poprzedzony pewnymi niepokojącymi objawami częściowego pogarszania się koniunktury w tym wypadku spadek cen hurtowych, narastające zapasy towarów, zmniejszenie emisji akcji oraz spadek ich kursów a także ograniczenie rozmiarów produkcji. Kryzys gospodarczy w całej pełni wystąpił w roku 1930 w większości państw nie pomijając Polski. Rolnictwo odczuło go poprzez spadek cen artykułów produkowanych i sprzedawanych na wsi. Sama produkcja rolna wykazała niewielki wzrost. W latach 1927-1931 zbierano w Polsce średnio 1,9 mln t żyta oraz 29,3 mln t ziemniaków natomiast w 1933 roku liczby te wyglądały następująco – 2,2 mln t pszenicy, 7,0 mln t żyta oraz 28,3 mln t ziemniaków. W następnym roku liczby te były jeszcze większe ale tylko dzięki zwiększeniu powierzchni upraw. Dla porównania w 1929 roku pod uprawą znajdowało się 16,5 mln ha a w 1935 roku 17,2 mln ha. Dobrym wynikom polskiej produkcji rolnej towarzyszył spadek cen. Ceny podstawowych produktów rolnych spadły średnio o 2/3. Był to efekt zmniejszania się popytu efektywnego w miastach. Producenci żywności których można liczyć w milionach reagowali na spadek cen zwiększeniem dostaw rynkowych kosztem produkcji własnej. Pogarszała się tym samym dysproporcja między popytem a podażą doprowadzając do dalszego obniżania cen. Okazał się to jednak jedyny sposób na uzyskanie środków na zakup niezbędnych wyrobów przemysłowych a także częściową choćby spłatę podatków oraz długów związanych nabywaniem ziemi w ramach reformy rolnej.

Banki spółdzielcze

Banki spółdzielcze Banki spółdzielcze były dość zróżnicowane co mogło mieć pewien wpływ na rozproszenie skali zagrożenia. Na rynku zaczęło przybywać banków nowych. Ich udział pod koniec pierwszego kwartału 1993 roku w aktywach wynosił 8,6% natomiast pod koniec 1994 roku wartość ta zwiększyła się i przekroczyła 15,7%. Prawie identycznie wyglądała sytuacja na rynku kredytów dla podmiotów niefinansowych i depozytów od tych samych podmiotów. To że nowe banki zwiększały swój udział można uznać za naturalne ponieważ zaczynały swoją działalność z dość niskiego pułapu zaangażowania. Czy to rozrywka? Czy tak można „zapełnić” czas wolny? Musiały przez to wykazać się dość dużą ekspansywnością w porównaniu z bankami starymi. Bilans kształtowany przez nowe banki nie odbiegał w sposób istotny od struktury bilansu banków starych. Nowe banki wykazywały lepszą strukturę pod względem udziału funduszy własnych podstawowych w sumie bilansowej. Znajdowały się one o tyle w lepszej sytuacji, że na początku ich działalności posiadana baza kapitałowa ograniczała możliwość ich nadmiernego rozwoju. Niedokapitalizowanie stało się głównym symptomem jaki wykazywały banki stare. Od banków wydzielonych ze struktur NBP czyli tzw. dziewiątki pobierana była dywidenda przez skarb państwa. Brakowało również strategii kumulowania funduszy własnych w PKO BP. Sytuacja takich banków jak Pekao S.A., PKO BP czy BGŻ poprawiła się dopiero po przekazaniu przez skarb państwa pomocy w postaci obligacji restrukturyzacyjnych. Ogólnie grupa starych banków w latach 1993-94 wykazywała rentowność która była na poziomie nieco wyższym niż średnia w sektorze. Spowodował to głównie zastrzyk kapitałowy w postaci obligacji restrukturyzacyjnych.

Okres transformacji

Okres transformacji Na temat tego czy w Polsce w okresie transformacji wystąpił kryzys bankowy zdania są podzielone. W specjalnych raportach MFW i Banku Światowego stwierdza się, że kryzysu w ogóle nie było albo, że cały region postkomunistyczny przechodził kryzys bankowy, a wszystko zależy od tego co kryje się pod pojęciem kryzys. W Polsce po roku 1989 wiele banków utraciło płynność, wzrastały istotne należności zagrożone a także wystąpiły straty w sektorze bankowym. Został ograniczony dopływ kredytu do gospodarki w wyniku czego konieczna stała się interwencja rządu i banku centralnego. Sam przebieg kryzysu po transformacji był raczej spokojny głównie dzięki działaniom interwencyjnym. Nie mieliśmy w tych czasach do czynienia z paniką wycofywania wkładów bankowych ale należy zwrócić tu uwagę, że nastąpiło to prawdopodobnie dzięki gwarancją skarbu państwa dla banków powstałych przed 1989 rokiem. Idealna rozrywka? Czy tak można zdefiniować czas wolny? Z drugiej strony klienci banków posiadali niewielką wiedzę na temat lokat bankowych i nie mieściło im się w głowach, że bank może upaść. Szukając właściwego słowa na określenie całej sytuacji jaka miała miejsce po 1989 roku w Polskiej gospodarce możemy powiedzieć że zetknęła się ona podobnie jak gospodarki byłego ZSRR i Bułgarii z kryzysem transformacji. Ów kryzys możemy podzielić na trzy fazy: pierwsza z nich miała miejsce w latach 1990-1992 kiedy to mieliśmy do czynienia z kłopotami finansowymi pojedynczych banków, druga przypada na lata 1993-1994 i jest to faza kulminacyjna kryzysu, w tym czasie władze państwowe i bank centralny zaczęły restrukturyzację systemu bankowego, i ostatnia, faza końcowa kryzysu która przypadła na lata 1995-1996.